Всего на сайте:
148 тыс. 196 статей

Главная | Литература

Бібліяграфія як галіна грамадскай дзейнасці  Просмотрен 90

Тэорыя, арганізацыяі тэхналогія бібліяграфічнай дзейнасці

"Біб/графія" - термин, который появился в 5 ст. к н. э. в Ст. Греции и означал кнігапісанне "biblio" - книга, "grafo" - пишу. А.А.Грачыхін - 4 асн. периоды в становления понятия "біб/графія":
1.Возникновение біб/гр. как кнігапісання и работы библиографа как кнігапісца (Ст. Греция, В ст. к н.э.).
2.-//- как обобщающей науки о книге и асобага лит. жанро (Фр., ХУІІ-ХУІІІ ст.).
3. біб/гр. как деятельность в более широкой сіс-ме "книжное дело", а біб/гр. как науки в сіс-ме книговедение (к. ХІХ - пач. ХХ вв.).
4.как особой ветви інф. деятельности со своей наук. дисциплиной бібліяграфазнаўствам.
Термин "библиография":
1.бібліягр. работа;
2.совокупность бібліягр. работ, определенных па определенному предзнаменованию;
3.наука или подсобная наук. дисциплина;
4.ветвь наук.-практ. деятельности по созданию и доведения к карыст. бібліягр. інф-цыі;
5.наиболее широкое понятие, в объем которого входят повыше причисляемые и любимые пр. бібліягр. явления.
Концепции: Система документальных коммуникаций (документ - потребитель) как метасістэма существования библиографии как общественного явления. СДК = Д-С. Д-нт - любой созданный чал-кам материальный объект, на каком зафиксирована социальная інф-цыя. Потребитель - отдельный чал-к или коллективов, которые обращаются к разным источникам інф-ыі из любимыми целями. Дакум. коммуникации - это такие процессы или способы (передачи) інф-цыі в обществе, которые свершаются при помощи д-тау. Интерес к сути понятия БИ не угасала и в концы ХХ - начала ХХІ ст., к сённ. дня не достигнута единство его понимания и определения. И.О.Факееў (автор когнітаграфічнайконцепции) оперирует понятиями БИ и бібліягр. знания.
Знаниями считаться то, что
1) проверена общественно-паліт. практикой,
2) удостоверена логикой,
3) является итогом познания действительности,
4) адекватно отображает в сознательности чел-ка объективную действительность. БИ как раз удерживает эти компоненты: она проверена бібліягр. практикой, логично предоставлена, является итогом познания дакум. текстов и патрэбнасцей пользователей и адекватно отображает их в сознательности чел-ка в виде воображений, когнитивных образов.

Все это и позволяет назвать похожую інф. бібліягр. знаниями. Бібліягр. знания - средствам познания, коммуникации, ценностной ориентации, регулирования и управления. Н.А.Сляднева - Универсум чалав. деятельности. Считать бібліягр. специфичной методической или инфраструктурной ветвью УЧД, родственной статистике, математике, социологии. БИ является універс. средствам оперирования независимыми от пр. інфааб'ектамі (смыслы, тексты документы, авторы). БИ обеспечивает их ідэнтэфікацыі и поиск. Производство БИ Н.А.Сляднева рассматривает на этапах взаимодействия автора, издателя, карыст-ка, д-та. Начальным пунктам производства БИ является интеллектуальная работа автора тексто (произведения) - прогностическая (прогнозной) БИ. В дальнейшем на ее основе являются такие элементы БА, как заголовок тексто, аннотация, ключ. слова. В создания их участвует автор. Он же при подготовке тексто включает в его элементы пр. текстов, делает ссылки, справочный аппарат - унутрытэкставой (латентной) БИ. После завершения создания тексто автор дает яму свое имя (авторство), название, определяет жанр, типо-видовую принадлежность - участвует в создания аффинной БИ, которую дополняет издатель. Он формирует остальные титул. элементы, создает издательскую аннотацию, может создавать справочный аппарат издания. Однако БИ может существовать и обособлена от тексто. Это очень большой массив вторичной інф-цыі, которую Н.А.Сляднева называет постэдзіцыйнай (обособленной от дак-та как непосредственного его владельца). У ГОСТ 7.0.99 «Информационно-библиотечная деятельность. Библиография» даецца наступнае азначэнне тэрміна «бібліяграфія – інфармацыйная інфраструктура, якая забяспечвае падрыхтоўку, распаўсюджванне і выкарыстанне бібліяграфічнай інфармацыі».

Документографическая концепция в том, что объектом библиографии является не книга или произведения печати, а документ, следовательно, библиография как бы «переводится» из области книжного дела в сферу документных коммуникаций. Основной категорией и ограничительным признаком библиографических явлений от любых других в этой концепции объявляется библиографическая информация (БИ). Необходимо подчеркнуть, что в рамках документографического подхода признается только одно ограничение состава документных объектов библиографической деятельности - общественная значимость заключенной в них информации.

Документографический подход основывается на непреложном и вполне объективном факте организационной раздробленности библиографической деятельности, ее органической включенности в различные организационно оформленные общественные институты в системе документальных коммуникаций, т.е. в библиотечное, редакционно-издательское, архивное дело, в книжную торговлю, в научно-информационную деятельность. В этих общественных институтах в специфических для каждого из них формах и осуществляется библиографическая деятельность.

Термин «библиография», по мнению О.П. Коршунова, охватывает все явления библиографии, а именно: практическую деятельность, научную дисциплину библиографоведения, подготовку кадров библиографов и управление библиографией. Сфера функционирования библиографии (метасистема) – система социальных коммуникаций. Цель библиографии – содействие реализации соответствий в системе «документ – потребитель», основные сущностные (внутренние) функции библиографии – поисковая, коммуникативная, оценочная. Непасрэдны аб’ект бібліяграфіі – дакумент (не кніга, якая разглядаецца як прыватны выпадак дакумента).Асноўныя функцыі бібліяграфіі – пошукавая, камунікатыўная, ацэначная.

Когнітаграфічная (знаниевая) канцэпцыяраспрацоўваецца В. А. Факеевым з 1990-х гг.

Бібліяграфія разглядаецца як кампанент сацыякультурнага комплекса дакументаваных ведаў (пазнання), камунікацыі і цэннаснай арыентацыі ў інфармацыйных патоках і масівах, які рэалізуе інтэлектуальны доступ да крыніц фіксаваной інфармацыі (дакументам, кнігам, тэкстам), трансляцыю кніжнай (інфармацыйнай) культуры.

Сутнасць бібліяграфіі заключаецца ў бібліяграфічных ведах, якія ўяўляюць сабой рэзультат асобай (бібліягpaфічнай) дзейнасці, адлюстроўваюць свет тэкставых камунікацый і спрыяюць асваенню і трансляцыі кніжной культуры.

Непасрэдным аб’ектам бібліяграфіі лічыцца фіксаваны квант ведаў, сукупнасць, універсум ведаў.

У якасціметасістэмыіснавання бібліяграфіі разглядаецца ноосфера, сацыякультурны комплекс дакументаваных ведаў, камунікацыі і каштоўнаснай арыентацыі.

Вызначаюцца наступныяасноўные функцыібібліяграфіі: пазнавальная, камунікатыўная, ценнасна-арыентуючая, сацыякультурная.

У якасцівядучых катэгорыйканцэпцыі лічацца бібліяграфічныя веды і бібліяграфічная інфармацыя, веды, функцыянуючыя ў сістэме сацыяльных камунікацый, бібліяграфічная камунікацыя – ўзаемадзеянні людзей з дапамогай бібліяграфічных ведаў, працэс абмена інфармацыяй аб тэкстах, бібліяграфічная каштоўнасная арыентацыя – арыентацыя в свеце тэкстаў як каштоўнасцей культуры з мэтай іх ідэнтыфікацыі і ацэнкі для рашэння разнастайных сацыяльна-бібліяграфічных задач.
Культуралагічная канцэпцыяраспрацоўваецца М. Г. Вохрышавай з канца 1980-х гг. Бібліяграфія разглядаецца як элемент (подсістэма) культуры (сістэмы захавання і трансляцыі ад пакалення да пакалення, ад супольнасці да супольнасці, ад індывіда індывіду челавечых ведаў і ўменняў, якія забяспечваюць развіццё цывілізацыі) як сцыфічная субкультура, звязаная з чалавечымі ведамі; галіна дзейнасці ў сферы культуры: комплекс спецыяльных сродкаў, якія выкарыстоўваюцца для пэўных мэтаў, у прыватнасці – для давядзення каштоўнасцей культуры да членаў грамадства.

Бібліяграфічная дзейнасцьразглядаецца як галіна дзейнасці ў сферы культуры, накіраваная на задавальненне бібліяграфічнымі сродкамі грамадскіх патрэбнасцей у дакументальна-фіксаваных ведах з мэтай іх захавання, трансляцыі ад пакалення да пакалення.

Метасістэмай бібліяграфіі з’яўляецца культура. Бібліяграфічная прадукцыя ўпісваецца ў пэўны сацыякультурны кантэкст.
Духаўна-вытворчая (кагнітыўна-камунікацыйная) канцэпцыяраспрацоўвалася А.В.Сакалова ў 1970–2000-е гг.

Бібліяграфія разглядаецца як духоўная, пазнавальная інфраструктура кніжнай камунікацыі. Яе задачы – пазнанне дакументаў (твораў пісьменнасці і друку) і выпрацоўка бібліяграфічных ведаў, афармляемых ў выглядзе бібліяграфічных запісаў.

Асноўныя катэгорыі – духоўная вытворчасць, сістэма сацыяльных камунікацый, пазнавальная інфраструктура.

Вядучае паняцце (субстанцыя) бібліяграфіі– бібліяграфічныя веды, якія з’яўляюцца сродкам і вынікам бібліяграфічнай дзейнасці, прынцыпам адмежавання бібліяграфічнага ад небібліяграфічнага.

Бібліяграфія мае інфраструктурный характар, існуе ў сістэме кніжнай камунікацыі як асобае звяно, якое задавальняе патрэбнасці ўсіх астатніх звёнаў: кнігавыдання, кніжнага гандлю, бібліятэчнай справы, бібліяфільскай цэнзуры.

Бібліяграфіі ўласцівы наступныя функцыі:сутнасныя ці фундаментальныя (цэннасна-арыентацыйная (ацэначная), камунікатыўна-пазнавальная, кумулятыўна-пошукавая), і прыкладныя (сацыяльна-ідэалагічная, забеспячэння навукова-тэхнічнага прогреса, культурна-асветніцкая, сацыялізуючая).

Інфармацыйна-управленчая канцэпцыяраспрацоўваецца А. А. Грачыхіным з 1980-х гг.

Бібліяграфія разглядаецца як галіна інфармацыйнай дзейнасці, асноўнай грамадскай функцыяй якой з’яўляецца управленне працэсам вытворчасці, распаўсюджвання і выкарыстання інфармацыі ў грамадстве. Бібліяграфія – гэта інфармацыйнае кіраванне.

У «вузка кнігазнаўчым сэнсе» бібліяграфія разумеецца як кіраванне працэсам вытворчасці, распаўсюджвання і выкарыстання кнігі (твораў, выданняў, дакументаў) у грамадстве.

Предыдущая статья:БАЗА ЭКЗАМЕНАЦИОННЫХ ТЕСТОВЫХ ЗАДАНИЙ 6 страница Следующая статья:Аб’ектамбібліяграфіі лічыцца кніжная справа як працэс інфармцыйных зносін. Предметам – бібліяграфічная і бібліягрфазнаўчая інфармацыя.
page speed (0.195 sec, direct)